Kỹ thuật lên liếp & Khoảng cách trồng dừa chuẩn: Nền móng cho vườn dừa tiền tỷ

Ông bà ta có câu “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống”. Sau khi đã chọn được giống dừa năng suất cao, bước quan trọng tiếp theo quyết định tuổi thọ và năng suất của vườn dừa chính là khâu thiết kế vườn (lên liếp, đào mương) và xác định mật độ trồng.

Đất Bến Tre đa phần là đất thịt, phù sa nhưng thấp, lại chịu ảnh hưởng của triều cường và xâm nhập mặn. Nếu thiết kế vườn không chuẩn, cây rất dễ bị ngập úng, thối rễ hoặc thiếu nước ngọt vào mùa khô.

Bài viết này chúng tôi sẽ hướng dẫn bà con kỹ thuật trồng dừa với các kỹ thuật chuẩn bị đất bài bản nhất.

---

1. Tại sao phải lên liếp và đào mương đúng kỹ thuật?

Nhiều bà con tận dụng đất ruộng lên vườn thường làm sơ sài, liếp quá thấp hoặc mương quá hẹp. Điều này gây hại về lâu dài:

• Xả phèn, rửa mặn: Hệ thống mương giúp thoát nước nhanh khi triều cường dâng cao, rửa trôi phèn trong đất và đặc biệt là tích trữ nước ngọt tưới tiêu khi mùa hạn mặn về.
• Giúp rễ thông thoáng: Cây dừa chịu nước nhưng không chịu ngập. Liếp cao giúp bộ rễ hô hấp tốt, ăn sâu, cây vững chãi trước gió bão.
• Vận chuyển: Mương rộng giúp bà con dễ dàng vận chuyển phân bón, trái dừa bằng xuồng, giảm công lao động.

2. Kích thước chuẩn khi thiết kế Liếp và Mương

Tùy vào trồng chuyên canh hay xen canh (tôm – dừa), kích thước có thể thay đổi, nhưng chuẩn chung cho vùng ĐBSCL như sau:

• Bề rộng mặt liếp:
  • Liếp đơn (trồng 1 hàng): Rộng 3 – 3,5m.
  • Liếp đôi (trồng 2 hàng): Rộng 5 – 6m. (Khuyên dùng vì tiết kiệm diện tích mương).
• Độ cao liếp: Phải cao hơn mực nước triều cường cao nhất trong năm ít nhất 50cm – 60cm để tránh ngập úng gốc.
• Kích thước mương:
  • Độ rộng mương: Tối thiểu 1,5m – 2m.
  • Độ sâu: 1m – 1,2m (để đảm bảo giữ được nước ngọt trong mùa khô).

💡 Mẹo nhà nông: Khi đào mương, bà con nên rải vôi bột xuống đáy và vách mương để xử lý phèn ngay từ đầu.

---

3. Khoảng cách trồng dừa: “Thưa trái to, dày trái nhỏ”

Lỗi thường gặp nhất là bà con trồng quá dày (tham số lượng cây). Khi dừa lớn (sau 4-5 năm), tàu lá giao nhau che hết ánh nắng, cây sẽ vươn cao, ốm yếu, ít trái và rất khó thu hoạch.

Khoảng cách trồng chuẩn tùy theo giống dừa:

Nhóm Dừa Xiêm (Dừa lùn, Dừa uống nước)

Do tán lá hẹp hơn dừa ta, bà con có thể trồng dày hơn.

• Khoảng cách: 5m x 5m hoặc 6m x 6m.
• Mật độ: Khoảng 280 – 300 cây/ha.

Nhóm Dừa Ta (Dừa cao, Dừa lấy dầu)

Tán lá rất rộng và cây sống lâu năm.

• Khoảng cách: 8m x 8m hoặc 9m x 9m.
• Mật độ: Khoảng 150 – 160 cây/ha.

---

4. Nên trồng theo sơ đồ nào? Vuông hay Nanh sấu?

Để tận dụng tối đa ánh sáng và diện tích đất, các kỹ sư nông nghiệp khuyến cáo bà con nên trồng theo kiểu Nanh sấu (Hình tam giác đều) thay vì trồng hình vuông thẳng hàng.

Ưu điểm của kiểu trồng Nanh sấu:

• Tăng số lượng cây: Trồng được nhiều hơn khoảng 15% số cây so với trồng hình vuông trên cùng diện tích.
• Hứng nắng đều: Tán lá cây này xen vào khoảng trống của cây kia, không bị che rợp.
• Chắn gió tốt: Các hàng cây đan xen nhau tạo thành bức tường chắn gió vững chắc, giảm gãy đổ khi có bão.

---

5. Kỹ thuật đắp mô trồng (Chuẩn bị hố trồng)

Sau khi định vị xong khoảng cách, bà con không nên trồng ngay xuống mặt phẳng liếp mà cần đắp mô.

• Tại sao phải đắp mô? Giúp nâng cao gốc dừa, chống ngập cục bộ mùa mưa và tạo độ tơi xốp cho rễ non phát triển nhanh.
• Kích thước mô: Rộng 60-80cm, cao 30-40cm.
• Chuẩn bị đất mô: Trộn đất mặt (lớp đất tốt nhất) với:
  • 0,5kg vôi bột (khử chua).
  • 10 – 15kg phân chuồng hoai mục (phân bò/gà).
  • 200g phân Lân (Super Lân).
  • Sơ dừa hoặc tro trấu để tạo độ tơi xốp.

⚠️ Lưu ý: Nên chuẩn bị mô trồng trước khi đặt cây khoảng 15 – 20 ngày để phân bón phân hủy và vôi xử lý hết mầm bệnh trong đất.

---

Việc thiết kế mương liếp và tuân thủ khoảng cách trồng ngay từ đầu tuy tốn công sức tính toán nhưng sẽ mang lại lợi ích bền vững suốt 20-30 năm khai thác vườn dừa. “Đất sạch, liếp cao, cây thưa, trái tốt”.

Sau khi đã chuẩn bị xong đất trồng, kỹ thuật bón phân cho cây con như thế nào để cây mau bén rễ? 👉 Mời bà con xem tiếp bài: [Quy trình bón phân và chăm sóc dừa giai đoạn kiến thiết (1-3 năm đầu)]